เลเซอร์ไฝ: CO2 laser

ไฝที่ยิงเลเซอร์ออกแล้วขึ้นที่จุดเดิมได้ เมื่อเซลล์ไฝบางส่วนอยู่ลึกกว่าระดับที่เลเซอร์ลงไปถึง สีจึงค่อยๆ ปรากฏขึ้นมาใหม่หลังแผลหาย คำตอบว่าเลเซอร์ไฝ กลับมาไหม จึงขึ้นกับความลึกของไฝเดิม และบอกแน่ชัดล่วงหน้าไม่ได้ สิ่งที่ทำได้คือแยกให้ออกว่าเป็นไฝขึ้นซ้ำ ไฝจุดใหม่ หรือรอยคล้ำหลังการอักเสบ เพราะแต่ละแบบจัดการไม่เหมือนกัน
ไฝขึ้นซ้ำ ไฝจุดใหม่ และรอยคล้ำ ดูอย่างไร
| สิ่งที่เห็น | ตำแหน่ง | หน้าตา |
|---|---|---|
| ไฝขึ้นซ้ำ | ภายในกรอบแผลเดิม | จุดสีเข้มเล็กๆ ที่ชัดขึ้นทีละน้อย |
| ไฝจุดใหม่ | ผิวที่ไม่เคยยิงมาก่อน | ไฝเม็ดใหม่ที่เดิมไม่มี |
| รอยคล้ำหลังอักเสบ | ทั่วทั้งบริเวณแผลเดิม | ปื้นน้ำตาลเรียบที่ค่อยๆ จาง |
รอยคล้ำหลังการอักเสบเป็นเรื่องของเม็ดสีในผิวที่กำลังหาย ไม่ใช่เซลล์ไฝ และโดยทั่วไปจางลงได้เองเมื่อกันแดดสม่ำเสมอ ส่วนไฝจุดใหม่เกิดได้เรื่อยๆ ตามอายุและแสงแดด ไม่เกี่ยวกับการยิงครั้งก่อน มีเพียงแบบแรกที่เป็นไฝเดิมกลับขึ้นที่จุดเดิม

คุณหมอที่วางแผนและลงมือทำ
ปัดเพื่อดูคุณหมอทั้ง 4 ท่านกดลูกศรเพื่อดูคุณหมอทั้ง 4 ท่าน

- แพทย์ประจำบ้าน Myongji Hospital
- หัวหน้านักสอบสวนโรค นครอินชอน
- ผู้อำนวยการศูนย์สุขภาพยอนพยอง
- แพทยศาสตรบัณฑิต Kyung Hee University
- แพทย์ฝึกหัด Kyung Hee University Hospital
- สมาชิกสามัญ Korean Association of Aesthetic Medicine
- สมาชิกสามัญ Korean Society of Obesity & Aesthetic Medicine

- สมาชิก Korean Society for Obesity
- สมาชิก Korean Society of Lifting
- สมาชิก Korean Society of Aesthetic Surgery & Laser Medicine
- สมาชิก Korean Society for Obesity
- สมาชิก Korean Society of Aesthetic Surgery & Laser Medicine
คุณหมอวางแผนการรักษาแบบตัวต่อตัวและลงมือทำเอง
ดูแพทย์ทั้ง 4 ท่านทำไมเซลล์ไฝจึงเหลืออยู่ใต้แผล
ไฝบางชนิดมีเซลล์เรียงลงไปในหนังแท้เป็นแนวลึก การยิงให้ถึงเซลล์ทุกตัวหมายถึงแผลที่ลึกขึ้น และโอกาสเกิดหลุมที่มากขึ้น ในทางปฏิบัติจึงต้องเลือกระหว่างการเอาเนื้อไฝออกให้มากกับการรักษาผิวไว้ คุณหมอยิงทีละชั้นและหยุดเมื่อสีหายจากพื้นแผล เซลล์ที่อยู่ลึกกว่านั้นจึงอาจยังเหลือ
ข้อมูลระยะยาวของการเอาไฝออกด้วยเลเซอร์ยังมีจำกัด งานทบทวนอย่างเป็นระบบเรื่องการรักษาไฝแต่กำเนิดด้วยเลเซอร์พบรายงานว่าไฝดูจางลงในระยะสั้น แต่ยังไม่มีหลักฐานคุณภาพสูงเรื่องผลและความปลอดภัยในระยะยาว และในงานที่รวบรวมไว้ไม่พบการเปลี่ยนเป็นมะเร็ง (Eggen et al., 2018) ไฝแต่กำเนิดเป็นคนละกลุ่มกับไฝที่ขึ้นภายหลัง ซึ่งเป็นเรื่องหลักของหน้านี้ ข้อสรุปนี้จึงใช้บอกได้เพียงว่าการติดตามระยะยาวยังจำเป็น

ไฝขึ้นซ้ำหลังเลเซอร์ ควรทำอย่างไรต่อ
รอให้แผลปิดและรอยแดงจางก่อน แล้วถ่ายรูปจุดเดิมในแสงเดียวกันทุกเดือน เพื่อดูว่าสีเพิ่มขึ้นจริง จากนั้นใช้ตารางนี้ดูว่าควรทำอะไรต่อ
| สิ่งที่เห็น | ขั้นต่อไป |
|---|---|
| จุดสีเล็ก ขอบเรียบ อยู่ในกรอบแผลเดิม | ให้คุณหมอดู อาจยิงเก็บอีกครั้ง |
| สีลามเกินขอบแผลเดิม | ให้แพทย์ตรวจก่อนยิงซ้ำ |
| หลายสี โตเร็ว หรือเลือดออก | พบแพทย์เพื่อตรวจ อาจต้องตัดชิ้นเนื้อ |
ในความรู้ทางการแพทย์ทั่วไป ไฝที่ขึ้นซ้ำหลังการเอาออกบางครั้งมีขอบและสีไม่สม่ำเสมอ จนดูคล้ายรอยโรคที่น่ากังวล ข้อมูลว่าจุดนี้เคยเป็นไฝธรรมดาที่ยิงออกไปช่วยให้แพทย์อ่านลักษณะได้ถูกต้องขึ้น ถ้ายังมีรูปไฝก่อนยิงเก็บไว้ ให้นำไปด้วย

กระเนื้อที่ยิงออกแล้วขึ้นอีก เป็นเรื่องเดียวกันไหม
กระเนื้อเป็นตุ่มที่อยู่ในผิวชั้นบน ต่างจากไฝที่อาจมีเซลล์ลงลึก ในงานเปรียบเทียบการเอากระเนื้อออกสี่วิธี การจี้เย็นด้วยไนโตรเจนเหลวให้ผลและความพอใจต่ำกว่าอีกสามวิธีที่ใช้ความร้อน ได้แก่ Er:YAG, CO2 และขั้วไฟฟ้า ซึ่งให้ผลใกล้กัน (Zaresharifi et al., 2021)
กระเนื้อที่เห็นขึ้นหลังการยิงจึงต้องดูตำแหน่งเช่นเดียวกับไฝ ถ้าเป็นขอบนูนที่ยังเหลือในจุดเดิม คือส่วนที่ยิงไปไม่ถึงและเก็บเพิ่มได้ ถ้าเป็นตุ่มใหม่ในบริเวณอื่น เป็นกระเนื้อที่เกิดขึ้นตามอายุ การยิงเอาออกเฉพาะตุ่มที่มีอยู่ ไม่ได้ป้องกันตุ่มใหม่

งานวิจัยที่หน้านี้อ้างอิง
- Laser treatment of congenital melanocytic naevi: a systematic reviewBritish Journal of Dermatology · 2018doi:10.1111/bjd.16094
ทบทวนอย่างเป็นระบบ เลเซอร์กับไฝแต่กำเนิด: ไฝดูจางลงในระยะสั้น แต่ไม่มีหลักฐานคุณภาพสูงระยะยาว ไม่พบการเปลี่ยนเป็นมะเร็งในงานที่รวบรวม (ไฝแต่กำเนิด ไม่ใช่ไฝที่ขึ้นภายหลัง)
- Efficacy and safety of cryotherapy, electrodesiccation, CO2 laser, and Er: YAG laser in the treatment of seborrheic keratosisDermatologic Therapy · 2021doi:10.1111/dth.15083
เปรียบเทียบการเอากระเนื้อออกสี่วิธี: จี้เย็นได้ผลและความพอใจต่ำกว่าวิธีใช้ความร้อนสามแบบ ซึ่งได้ผลใกล้กัน (ศึกษาในกระเนื้อ)
เลเซอร์ไฝ กลับมาได้ไหม คำถามที่พบ
ไฝกลับมาได้ไหม ถ้ายิงลึกตั้งแต่ครั้งแรก
การยิงลึกขึ้นลดเซลล์ที่เหลือได้ แต่เพิ่มโอกาสเกิดหลุมและแผลเป็นค่ะ คุณหมอจึงไม่ยิงลึกเกินจำเป็น บางจุดยิงพอดีระดับที่สีหาย แล้วนัดเก็บส่วนที่เหลือภายหลัง เป็นการชั่งน้ำหนักระหว่างโอกาสที่ไฝขึ้นซ้ำกับรอยบนผิว
ไฝขึ้นซ้ำ ยิงเลเซอร์ใหม่ได้กี่ครั้ง
ไม่มีจำนวนครั้งที่กำหนดตายตัวค่ะ ก่อนยิงซ้ำทุกครั้ง คุณหมอต้องดูว่าจุดนั้นยังเป็นไฝธรรมดา ถ้ายิงซ้ำแล้วกลับมาอีก หรือหน้าตาของจุดเปลี่ยนไป คุณหมออาจแนะนำการตัดออกและส่งตรวจชิ้นเนื้อแทนการยิงต่อ
ไฝที่ขึ้นซ้ำ อันตรายกว่าไฝเดิมไหม
ไฝขึ้นซ้ำโดยทั่วไปเป็นเซลล์ไฝเดิมที่ยังเหลืออยู่ค่ะ ไม่ได้แปลว่าไฝกลายเป็นมะเร็ง แต่หน้าตาอาจดูไม่เป็นระเบียบ จึงควรให้แพทย์ตรวจ และบอกด้วยว่าจุดนี้เคยยิงเลเซอร์ ข้อมูลนี้ช่วยให้แพทย์อ่านลักษณะของไฝได้ถูกต้องขึ้น
ไฝขึ้นที่จุดเดิมหลังกลับถึงบ้าน ควรทำอะไรก่อน
ถ่ายรูปจุดนั้นให้ชัด วางไม้บรรทัดหรือเหรียญไว้ข้างๆ เพื่อดูขนาด แล้วทัก LINE ของคลินิกเป็นที่แรกค่ะ คุณหมอจะดูจากรูปว่าควรรอสังเกตหรือควรตรวจ ถ้าจุดนั้นโตเร็ว มีเลือดออก หรือมีหลายสี ให้ไปพบแพทย์ใกล้บ้านเพื่อตรวจโดยไม่ต้องรอ
ทากันแดดช่วยไม่ให้ไฝขึ้นใหม่ไหม
กันแดดช่วยลดรอยคล้ำหลังการอักเสบบนแผลค่ะ และแสงแดดสัมพันธ์กับการเกิดไฝจุดใหม่ตามความรู้ทางการแพทย์ทั่วไป แต่กันแดดไม่ได้หยุดเซลล์ไฝที่เหลืออยู่ใต้แผลเดิม ถ้าสีกลับมาที่จุดเดิม ยังต้องให้คุณหมอดู
ไฝแต่กำเนิดขนาดใหญ่ เลเซอร์แล้วจะขึ้นซ้ำไหม
ข้อมูลเรื่องนี้ยังมีจำกัดค่ะ งานทบทวนอย่างเป็นระบบเรื่องเลเซอร์กับไฝแต่กำเนิดพบผลในระยะสั้น แต่ไม่มีหลักฐานคุณภาพสูงในระยะยาว ไฝแต่กำเนิดขนาดใหญ่จึงควรให้แพทย์วางแผนเฉพาะ ไม่เหมาะกับการจองแพ็กเกจแบบไฝเล็กทั่วไป









